Doe ook mee met de SBA Zomerchallenge ‘Leeggelopen? Laad je weer op!’. Klik hier.
Wil je mijn blogs lezen? Klik op mij!
Menu
Menu

Ook jij kunt iets doen tegen huiselijk geweld

8 mei 2020, Agna van Rees, SBA

Vorige week vrijdag liet het ministerie van VWS weten dat ook de apotheken een rol gaan spelen bij het stoppen van huiselijk geweld. Daarom ga ik vandaag langs bij Apotheek Pillen en Praten in Den Haag. Aan het einde van de middag ontvangen zij minister De Jonge en Olcay Gülsen. Zij willen door middel van dit bezoek het initiatief Masker 19 nog meer een gezicht geven.
Met Rosalie Smolders, Mariam Hankala en Sabrine Aoquab praat ik in de kantine over wat Masker 19 betekent voor hun dagelijks werk. De vragen die afgelopen week via de sociale media bij de SBA terecht zijn gekomen, dienen als uitgangspunt voor dit gesprek.

   

Hoe is het nieuws over Masker 19 bij jullie geland?
Rosalie: “Het protocol voor het melden van kindermishandeling en huiselijk geweld voor de apotheek bestond natuurlijk al. Dit is dus eigenlijk extra. Er verandert niet veel. Wij zijn al zo gewend om praatjes te maken met onze patiënten. Door die code worden wij nog extra gemotiveerd om echt geïnteresseerd te zijn in de persoon die voor ons staat.“

Zien jullie er tegenop om te reageren, stel dat een van je patiënten Masker 19 zegt?
Sabrine en Mariam: “Het is voor ons al makkelijker vanwege het concept van onze apotheek. De naam zegt het al: Pillen en Praten. Praten is een vast onderdeel van onze manier van zorg verlenen. De stroomschema’s van de KNMP geven duidelijk per situatie aan wat je moet doen.”

Kan je je voorstellen dat andere apothekersassistentes bang zijn dat ze dichtklappen en dan niet weten wat ze moeten zeggen?
Rosalie: “Ik vind het wel begrijpelijk. Maar bij ons hoor je elke dag eigenlijk wel heftige verhalen.”
Sabrine: “De eerste keer dat ik hier in de apotheek zo bewust aan de patiënt moest vragen hoe het met hem ging, vond ik natuurlijk ook spannend. Je went er echt aan. Gewoon door het steeds wel te doen. Voor ons is ons vak gewoon meer dan het afleveren van medicijnen en het aannemen van recepten. Als mensen ziek of eenzaam zijn, bijvoorbeeld, dan willen we echt interesse tonen. Het is heel belangrijk om vanuit de patiënt te leren denken in de apotheek.“
Rosalie: “Je kunt natuurlijk dichtklappen, maar je hoeft niet persé gelijk iets te zeggen. Wij worden echt getraind hoe je met patiënten omgaat.”
Sabrine: “Bij ons, als je dan iets heftigs hebt meegemaakt, zeg je bijvoorbeeld tegen je collega: ik vond het moeilijk om te reageren tegen deze patiënt, wat denk jij, hoe kan ik het een volgende keer beter doen? Wat kunnen we hier met elkaar van leren? Een collega kan er dan met een frisse blik naar kijken. Wij doen soms ook in pauze gewoon even een gesprekje oefenen, dat helpt ook echt. Dat een collega zich even verplaatst in een patiënt, zeg maar.”
Mariam: “Je zou ook op het moment zelf aan een collega om advies kunnen vragen.”

Hebben jullie al eerder meldingen gehad van huiselijk geweld?
Mariam: “Nee, dat is nog niet gebeurd. We hopen dat met dit codewoord het juist ook gaat gebeuren. Er wordt wel over de partner geklaagd, bijvoorbeeld, maar niet dat het zo erg is dat er een melding bij Veilig Thuis moet worden gedaan. We kijken echt altijd goed naar lichaamstaal van onze patiënten. Ziet iemand er verwaarloosd uit, of juist heel mager? Dan proberen daar ook het gesprek over aan te gaan. Of als we lichamelijk letsel constateren, vragen we bijvoorbeeld: Joh, gaat het wel? Dan is het aan de patiënt hoe hij er op reageert. Dan heb je wel interesse getoond.”

Hoe verwacht je dat je gaat reageren als Masker 19 voorbijkomt?
Rosalie: “Ik denk wel dat ik dan even zal denken: Oh shit, dit is echt menens. Het is natuurlijk wel spannend.”
Mariam: “Ik denk dat we misschien ook wel elkaar zouden roepen om het samen te doen. De stroomschema’s liggen op de balie, die erbij pakken. Of naar de apotheker gaan."
Sabrine: “Ik denk dat we het afhandelen aan de balie. Vervolgens overleggen met de apotheker. Als het slachtoffer niet alleen is, kan je bijvoorbeeld zeggen: Ik heb verschillende maskers, die wil ik graag even laten zien. Dat de patiënt dan meeloopt, zodat je ‘ie alleen is, en je verder kunt praten en de gegevens kunt vragen. Wij zijn ook al gewend om te vragen op welk tijdstip ze het liefst hun medicijnen bezorgd willen hebben, dus ik denk dat het bij ons in de apotheek helemaal niet op zal vallen als we die vraag stellen.”

Hoe zijn jullie geïnformeerd en voorbereid?
“De apotheker heeft ons geïnformeerd. De bezorgers zijn apart geïnformeerd. Het is voor hen ook heel belangrijk dat ze voorbereid zijn. Ook dat is al onderdeel van hoe we werken bij Pillen en Praten. Bezorgers melden het altijd als er iets is met een patiënt, wat ze tijdens het bezorgen hebben gemerkt. Denk aan volle brievenbussen, bepaalde lucht, verwaarloosd uiterlijk.”

Wat is je motivatie om zoveel aandacht te geven aan jullie patiënten?
Mariam: “Het is toch mooi om iemand uit de nood te kunnen helpen! We zijn zorgverleners. Een verpleegkundige doet dat in het ziekenhuis, wij doen dat in de apotheek. Je geeft om iemand. Wij doen echt het uiterste voor onze patiënten.”

Hebben jullie ook weleens dat patiënten boos worden als je interesse toont?
Mariam: “Nee, eigenlijk niet. Misschien dat een nieuwe patiënt soms even wat vreemd kijkt en vraagt: waarom wil je dat weten? We vertellen dan over onze manier van werken en je merkt dat als ze vaker komen, ze er aan gewend raken. Patiënten merken heel goed dat we ons uiterste best doen om met hen mee te denken.”
Rosalie: “Ik vind het belangrijk om te benadrukken dat wij het de patiënten niet opleggen. Als ze niet willen praten, dan hoeft het niet.”

Wat zou je zeggen tegen assistentes die op een klein dorp wonen en hun patiënten en eventuele partners allemaal kennen?
Sabrine: “Bij ons hebben we brede balies, dus je hebt eigenlijk geen last van een ander gesprek. Je kunt een patiënt ook even meenemen naar de zijkant.”
Mariam: “Wij praten ook echt niet hard.”
Rosalie: “Als je ziet dat iemand iets wil zeggen, maar het niet durft, geven wij iemand een papiertje, waar hij iets op kan schrijven. Als iemand bijvoorbeeld slecht Nederlands spreekt, gebruiken we Google Translate.”

Nog een laatste aanmoediging voor jullie collega’s in de rest van Nederland?
“Geef je patiënten de aandacht die ze verdienen. Je zult zien dat het op een gegeven moment z’n vruchten af zal werpen. Je krijgt er echt iets voor terug. Een patiënt die met een glimlach de apotheek verlaat, dat maakt je hele dag toch goed!”

Het interview zit erop. Mariam brengt me tot aan de uitgang. Ik wacht nog even op het trottoir, voordat ik naar mijn auto loop. De dienstauto van minister De Jonge komt precies aanrijden. “We zetten weer een belangrijke stap vandaag”, hoor ik Olcay tegen minister De Jonge zeggen, net voordat ze de apotheek binnenstappen.

Op de terugweg valt mij ineens de tekst op de borden boven de snelweg op: Samen kunnen we dit aan. Blijf thuis. Vooral dat laatste zinnetje, besef ik me, dat is zo pijnlijk voor slachtoffers van kindermishandeling en huiselijk geweld. De rest van de tekst is daarom des te waardevoller:
Samen kunnen we dit aan.
Samen als apothekersassistentes.
Jullie samen als team.
Samen met de SBA.
Samen met de hele apotheekbranche.
Samen kunnen wij iets doen tegen huiselijk geweld.

Info: volgende week zal de SBA een gesprekskaart en een online cursus voor Masker 19 beschikbaar stellen