Mantelzorg bespreekbaar maken in de apotheek

Steeds meer werknemers combineren hun werk met de zorg voor een partner, ouder, kind of andere naaste. Juist in de zorg- en welzijnssector komt mantelzorg relatief vaak voor. Uit cijfers van Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) blijkt dat 21% van de werkenden in deze sector mantelzorg verleent – het hoogste aandeel van alle bedrijfstakken. Hoewel het aantal mantelzorgers de afgelopen jaren is afgenomen, besteden mantelzorgers gemiddeld meer uren aan de zorg en ervaren zij vaker een hoge belasting. Juist daarom is het belangrijk om mantelzorg bespreek te makan in de apotheek.

Ook in de openbare apotheek is mantelzorg een relevant thema. Het personeelsbestand bestaat voor 90% uit vrouwen. Omdat vrouwen relatief vaak mantelzorg verlenen, is de kans groot dat ook binnen de apotheek werknemers mantelzorg combineren met hun werk. Door mantelzorg bespreekbaar te maken, ontstaat eerder ruimte om samen naar passende oplossingen te zoeken en overbelasting te voorkomen.

De relatie tussen mantelzorg en verzuim

De combinatie van werk en intensieve zorgtaken kan een risico vormen voor overbelasting en uitval. Een werknemer die regelmatig vermoeid is, minder energie heeft of vaker kortdurend uitvalt, hoeft niet alleen te maken te hebben met werkdruk. De oorzaak kan ook buiten het werk liggen.

Daarom is het belangrijk om ook oog te hebben voor factoren buiten het werk die de duurzame inzetbaarheid beïnvloeden. Uit het Arbeidsmarktonderzoek openbare apotheken blijkt dat psychische klachten, waaronder stress en mentale belasting, belangrijke oorzaken van verzuim zijn. Mantelzorg kan één van de factoren zijn die hieraan bijdragen. Dat is niet verrassend: uit cijfers van AZW blijkt dat eind 2023 één op de drie mantelzorgers in de sector zorg en welzijn problemen ervaarde bij het combineren van werk en mantelzorg.

Waarom het gesprek belangrijk is

Veel werknemers vinden het lastig om mantelzorg bespreekbaar te maken. Ze willen collega's niet belasten, vinden de zorg voor een naaste privé of zijn bang dat het gevolgen heeft voor hun werk. Uit cijfers van Werk & Mantelzorg blijkt dat 41% van de werkende mantelzorgers de zorgsituatie niet bespreekt met de leidinggevende.

Als werkgever kun je juist veel betekenen door het onderwerp bespreekbaar te maken. Dat hoeft niet veel tijd te kosten. Een open vraag tijdens een ontwikkel- of verzuimgesprek kan al voldoende zijn om inzicht te krijgen in de situatie.

Door tijdig het gesprek aan te gaan, ontstaat ruimte om samen te kijken naar passende oplossingen voordat overbelasting leidt tot langdurig verzuim.

Wat kun je als werkgever doen?

Je kunt de mantelzorgsituatie van een werknemer niet veranderen, maar je kunt als werkgever wel veel betekenen door ruimte te bieden voor het gesprek en waar mogelijk maatwerk te bieden. Zo kun je bijdragen aan een werkbare combinatie van werk en mantelzorg.

Denk bijvoorbeeld aan:

• ‍Maak mantelzorg een vast onderwerp binnen de gesprekscyclus, bijvoorbeeld tijdens voortgangs-, beoordelings- en verzuimgesprekken.
• ‍Creëer een veilige sfeer waarin werknemers zich vrij voelen om hun situatie te bespreken.‍
• Kijk waar maatwerk mogelijk is, bijvoorbeeld door tijdelijk het rooster of de werktijden aan te passen.
• Bespreek de mogelijkheden voor kortdurend zorgverlof volgens de cao Apotheken (zie ook volgende alinea) .
  - Blijf in gesprek, zodat afspraken kunnen worden aangepast als de situatie verandert.

Een werknemer die zich gehoord voelt, zal eerder aan de bel trekken voordat de belasting te zwaar wordt.

Kortdurend zorgverlof volgens de Cao Apotheken

Heeft een werknemer tijdelijk extra tijd nodig om noodzakelijke zorg te verlenen aan een zieke partner, ouder, kind of andere naaste? Dan kan kortdurend zorgverlof een passende oplossing zijn. Artikel 48 van de Cao Apotheken bepaalt dat werknemers recht hebben op kortdurend zorgverlof met behoud van salaris. Dit verlof is bedoeld voor de noodzakelijke verzorging van onder andere een partner, (pleeg)kind, (pleeg)ouder, bloed- en aanverwanten in de eerste en tweede graad, een huisgenoot of iemand met wie de werknemer een sociale relatie heeft, als die zorg redelijkerwijs door de werknemer zelf moet worden verleend.

De duur van het verlof bedraagt maximaal tweemaal de gemiddelde contractuele arbeidsduur per week in een periode van één jaar.

Investeren in duurzame inzetbaarheid

Mantelzorg is meestal tijdelijk, maar de impact kan groot zijn. Door hier als werkgever aandacht voor te hebben, vergroot je de kans dat werknemers gezond en inzetbaar blijven. Dat is niet alleen belangrijk voor de werknemer zelf, maar ook voor de continuïteit van de apotheek.

‍

‍Verder verdiepen? Bezoek het SBA Event

Mantelzorg is één van de factoren die invloed kan hebben op de duurzame inzetbaarheid van werknemers. Wil je praktische handvatten om verzuim vroegtijdig te signaleren, bespreekbaar te maken en waar mogelijk te voorkomen? Tijdens het SBA Event: “Voorkomen is beter dan Verzuimen” krijg je concrete inzichten, inspirerende praktijkvoorbeelden en direct toepasbare tips voor de dagelijkse praktijk. Je volgt een keynote van Filip De Groeve, kiest twee workshops die aansluiten bij jouw praktijk en wisselt ervaringen uit met collega's uit de branche.

Meer informatie en aanmelden vind je op www.sbaweb.nl/event-voorkomen-is-beter-dan-verzuimen

‍

Bronnen:

Arbeidsmarktonderzoek openbare apotheken 2026. Opgehaald op 27 juli 2026 van https://www.sbaweb.nl/hr-kennisbank-werkgever/arbeidsmarktonderzoek-2026

Werk &Mantelzorg - Feiten & Cijfers over werk en mantelzorg. Opgehaald op 27 juli 2026 van https://www.werkenmantelzorg.nl/feiten-cijfers-2/

Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn – Mantelzorg. Opgehaald op 27 juli 20206 van https://www.azwinfo.nl/longread/mantelzorg-in-nederland-trends-impact-en-uitdagingen

Cao Apotheken2024 - 2027 – artikel 48 Kortdurend zorgverlof. Opgehaald op 27 juli 2026 van https://www.sbaweb.nl/cao-kennisbank/vakantie-en-verlof.

‍

‍

‍